Başqasının həyatını romantikləşdirmə!

Yeni izlədim bu filmi. Ümit Ünalın “Evcilik” (2024) filmi iki cütlüyün qarşılaşması vasitəsilə bizə göstərir ki, insan başqasının həyatına kənardan baxanda çox vaxt onun yalnız görünən tərəfinə həsəd aparır.

Şəhərli Fırat və Filiz, oteldə işləyən kəndli Özkan və Aysunun ehtiraslı münasibətini görərək öz evliliklərində çatışmayan canlılığı onlarda axtarırlar. Kəndli cütlük isə şəhərlilərin puluna, azadlığına və rahat həyatına həsəd aparır. Beləcə hər iki tərəf digərinin həyatını ideal hesab edir. Rejissor da filmin əsas xəttini iki cütlük arasındakı qarşılıqlı həsəd və özenti kimi izah edib.

Filmin əsas dərsləri bunlardır:

Başqasının həyatını romantikləşdirmə. Kənardan xoşbəxt və ehtiraslı görünən münasibətin içində zorakılıq, asılılıq və qorxu ola bilər.

İnsanları əyləncə vasitəsinə çevirmək təhlükəlidir. Şəhərli cütlük kəndlilərin danışığını və davranışlarını təqlid edərkən bunu zarafat sayır. Qarşı tərəf isə bunu təhqir və alçaldılma kimi qəbul edir.

Sinfi üstünlük hissi insanı korlaşdırır. Pul və təhsil insanı avtomatik olaraq daha mədəni və vicdanlı etmir. “Zarafat” adı altında edilən davranış gizli təkəbbürü üzə çıxarır.

Həsəd qarşılıqlıdır. Kasıb varlının imkanlarını, varlı isə kasıbın daha “həqiqi” və ehtiraslı həyatını arzulayır. Amma heç biri digərinin ödədiyi qiyməti görmür.

Sivil görünüşün altında zorakılıq gizlənə bilər. Kiçik bir təqlid oyunu sinfi, cinsi və mədəni gərginlikləri açaraq hakimiyyət savaşına çevrilir.

Filmin adı da ironikdir: “evcilik” uşaqların ər-arvad oyununun adıdır, amma filmdə böyüklərin də evlilikdə müəyyən rolları oynadığı göstərilir. Sevən ər, xoşbəxt qadın, mədəni şəhərli və məğrur kəndli obrazlarının arxasında tamam başqa həqiqətlər dayanır.

Filmin məncə ən güclü fikri budur:Başqasının həyatını təqlid etmək asandır; onun ağrısını və həqiqətini yaşamaq isə tamam başqa şeydir.