1. Pul və müttəfiq ehtiyacı Corc Pirs: “Səni pul qazanmaq üçün işə götürdüm. Elə bildim, sən də buna görə gəlmisən.” Roman: “Mənə pul lazımdır. Çox. Amma əsl ehtiyacım bir müttəfiqdir.” Burada ikisi eyni əməkdaşlıqdan fərqli şeylər gözləyir: Corc qazanc, Roman isə inandığı işi birlikdə görəcəyi bir...

“Roman J. Israel, Esq.” filmində ən təsirli qarşıdurma insanın inandığı dəyərlərlə öz istəkləri arasındadır. Aşağıdakı sitatları Azərbaycancaya tərcümə edirəm; izahlar isə mənim şərhimdir. 1. “Hər birimiz etdiyimiz ən pis əməldən daha artığıq.”Romanın insana baxışını ən yaxşı ifadə edən cümlədir. Bir səhv insanın bütün kimliyini müəyyən etməməlidir....

1-ci bölüm — “Brothers” (“Qardaşlar”) — ata sevgisi, qısqanclıq və insanın öz həyatını seçməsi üzərində qurulub. Aşağıdakılar sözbəsöz sitatlar deyil; mühüm dialoqların məzmununu öz sözlərimlə verirəm. Birinci bölümə aid spoyler var. 1. Atanın sevgini cəza ilə izah etməsi Sayrus Adamı daha çox sevdiyini, ona qarşı sərtliyinin...

Spinozanın nəzərdə tutduğunuz fikri havaya atılan daşın şüuru olsaydı, öz iradəsi ilə hərəkət etdiyini düşünəcəyi haqqındadır. Fikrin sərbəst ifadəsi belədir: “Daşın şüuru olsaydı, hərəkətini öz azad iradəsi ilə etdiyini düşünərdi.” Bu misal Spinozanın Şullerə yazdığı 58-ci məktubda yer alır. Daş onu hərəkətə gətirən xarici səbəbi bilmədiyi...

“Əgər it səni dişləyirsə, sən də onu dişləməlisən?” Məğzi budur: Başqasının pis davranışı sənin də eyni cür davranmağına səbəb olmamalıdır. Özünü müdafiə etmək olar, amma qisas naminə onun davranışını təkrarlamaq lazım deyil. Bu ifadə Senekanın adı ilə paylaşılır, lakin onun əsərlərindən dəqiq mənbəyini təsdiqləyə bilmədim. Çox...

Daim özünü qurban kimi görənlər: Məsuliyyət götürmür, uğursuzluqlarına görə həmişə başqalarını günahlandırırlar. Həll yolu deyil, onlara acımağınızı istəyirlər. Kömək etdiyinizdə növbəti günahkar siz olursunuz. Duyğusal istismarçılar: Sizi əsəbiləşdirib günahkar hiss etdirərək enerjinizdən qidalanırlar. Onlara kömək etmək özünüzü onların istismarına təslim etmək deməkdir. Öz kölgəsi ilə üzləşməyənlər:...

Bandwagon effect — “çoxluğa qoşulma effekti”dir. İnsan bir fikri, məhsulu və ya davranışı çox adamın seçdiyini görüb özü də ona yönəlir. Seçimində şəxsi qiymətləndirmədən çox, “hamı belə edir” düşüncəsi rol oynayır. Məsələn: Hamı müəyyən telefon alır deyə həmin telefonu almaq. Sosial şəbəkədə çox bəyənilən fikri doğru...

Onun 32 yaşı var. O müəllimədir. Tanınmış universitetlərdən birində. Öğrətməndir, öyrədəndir. 10 ildir.Bugün günlərdən odur. Onun günüdür. Ondan bəhs etmək istəyirəm. O kimdir? Ümidsiz. Özündən ümidsiz. Tələbələrindən ümidsiz. Özü umidsiz, tələbələri ümidsiz. Kim kimə nə verəcək!? Qorxaqdır. Ruhu cəsurdur. Düşüncələri qorxur. Davranışları qorxaqdır. O bir qorxaq...

False uniqueness effect — “yanlış bənzərsizlik effekti” insanın öz müsbət xüsusiyyətlərini, bacarıqlarını və yaxşı davranışlarını əslində olduğundan daha nadir hesab etməsidir. Məsələn: “Mənim qədər dürüst adam az tapılar.” Halbuki başqalarının dürüst davranışlarını kifayət qədər görmürsən. “Çox adam mənim kimi dərindən düşünmür.” Amma onların daxili düşüncələrindən xəbərsizsən....

Yeni izlədim bu filmi. Ümit Ünalın “Evcilik” (2024) filmi iki cütlüyün qarşılaşması vasitəsilə bizə göstərir ki, insan başqasının həyatına kənardan baxanda çox vaxt onun yalnız görünən tərəfinə həsəd aparır. Şəhərli Fırat və Filiz, oteldə işləyən kəndli Özkan və Aysunun ehtiraslı münasibətini görərək öz evliliklərində çatışmayan canlılığı...