David Finçerin qisası…Fight Club-dakı sual!

“Fight Club” (Döyüş Klubu) filmində Edward Nortonun personajı (Hekayəçi/The Narrator) və Tayler Durden (Brad Pitt) arasında keçən məşhur bir dialoq var: “Əgər dünyada istənilən şəxslə döyüşə bilsəydiniz, bu kim olardı?”

Bu suala cavab olaraq Tayler Durden Ernest Heminqueyi, Hekayəçi isə Uilyam Şatneri (William Shatner) seçir. Personajın məhz Şatneri seçməsinin arxasında həm filmin fəlsəfəsi, həm də populyar mədəniyyətlə bağlı bir neçə maraqlı səbəb var:

1. Kapitan Kirkin “Döyüşçü” İmicinə Qarşı Çıxmaq

Uilyam Şatner “Ulduz Yolu” (Star Trek) serialında məşhur Kapitan Kirk rolunu canlandırıb. Serialda Kapitan Kirk hər epizodda yadplanetlilərlə əlbəyaxa döyüşən, cəsur və bir az da aqressiv alfa-kişi obrazıdır. Lakin real həyatda Şatner heç də belə biri deyil. Hekayəçinin onu seçməsi, populyar mədəniyyətin insanlara sırıdığı bu saxta “güclü kişi” maskasını cırıb atmaq və ekrandakı o süni qəhrəmanlığın real yumruq qarşısında nə qədər aciz olduğunu görmək istəyidir.

2. Ataya Qarşı Qəzəb və Nəsillərin Qarşıdurması

Filmdə Hekayəçi və Tayler tez-tez atalarının onları tərk etməsindən və onlara bələdçilik edəcək bir kişi fiqurunun olmamasından şikayətlənirlər. Şatner (və Heminquey) Hekayəçinin atasının nəslini — yəni İkinci Dünya Müharibəsindən sonra doğulan “Bebbi-bumers” (Baby Boomers) nəslini təmsil edir. Bu döyüş istəyi, əslində gənc nəslin özündən əvvəlki nəslə, onlara yalnız istehlakçılığı və boş idealları miras qoyan “ata fiqurlarına” qarşı daxili qəzəbinin simvolik göstəricisidir.

3. Arxa Plan: Rejissor Devid Finçerin Kiçik Qisası (Kulis Arxası Fakt)

Kino dünyasında gəzən maraqlı bir iddiaya görə, bu zarafatın arxasında filmin rejissoru Devid Finçerin şəxsi motivi dayanıb. Belə ki, Devid Finçerin bundan əvvəl çəkdiyi məşhur “Se7en” (Yeddi) filminin finalı çox ciddi və dramatik idi. Uilyam Şatner isə MTV mükafatlandırma gecəsində bu finalı lağa qoyan komedik bir skeç hazırlamışdı. Finçerin, Şatnerin adını bu kontekstdə filmə daxil edərək ona kiçik bir “gözdağı” verdiyi deyilir.

Qısası: Hekayəçi Uilyam Şatnerlə şəxsi düşmənçiliyinə görə yox, televiziyanın yaratdığı saxta kişi idealını və özündən əvvəlki nəsli simvolizə etdiyi üçün döyüşmək istəyir. Digər tərəfdən, Tayler Durdenin Heminqueyi seçməsi də eyni məntiqə əsaslanır — Heminquey ədəbiyyatda ideal, maskulin “kişi” obrazının pik nöqtəsi hesab olunurdu.