Elə et ki, vicdanın qarşısında müdafiəsiz qalma!

1. Pul və müttəfiq ehtiyacı

Corc Pirs: “Səni pul qazanmaq üçün işə götürdüm. Elə bildim, sən də buna görə gəlmisən.”

Roman: “Mənə pul lazımdır. Çox. Amma əsl ehtiyacım bir müttəfiqdir.”

Burada ikisi eyni əməkdaşlıqdan fərqli şeylər gözləyir: Corc qazanc, Roman isə inandığı işi birlikdə görəcəyi bir insan axtarır. Romanın tənhalığı da bu cavabda hiss olunur.

2. Kiçik görünən hüquq pozuntusu

Hakim: “Gözləyib bunu məhkəmədə qaldıra bilərsiniz.”

Roman: “Amma mən bunu indi qaldırmaq istəyirəm.”

Söhbət saxlanılan şəxsin tualetdən istifadəsinə icazə verilməməsindən gedir. Roman üçün insanın ləyaqəti prosedurun sonraya saxlanıla bilən hissəsi deyil. Bu inad onun həm gücü, həm də insanlarla münasibətdə çətinliyidir.

Digər mühüm dialoqların məzmununu öz sözlərimlə çatdırım:

3. Gənc müttəhimin taleyi barədə

Prokuror həbs cəzası nəzərdə tutan razılaşma təklif edir. Roman isə oğlanın ailə vəziyyətini, məktəb həyatını və dəstəyə niyə qoşulduğunu izah edir. Qarşı tərəf işi razılaşma ilə bitirmək istəyir; Roman həmin işin içindəki insanı göstərməyə çalışır.

Yanaşma: Ədalətli qərar vermək üçün insanın nə etdiyini bilməklə yanaşı, onu həmin nöqtəyə gətirən şəraiti də anlamaq lazımdır.

4. Sistemi dəyişmək barədə

Roman Corca illərlə hazırladığı hüquqi layihəni izah edir: ağır cəza almaq qorxusunun insanları təqsiri qəbul etməyə sövq etməsinə qarşı çıxmaq istəyir. Onun narahatlığı budur ki, məhkəməyə çıxmaq hüququ qorxulu seçimə çevriləndə ədalət zədələnir.

Yanaşma: Seçim etmək imkanının olması hələ azad seçim etmək demək deyil.

5. Özünü mühakimə etmək barədə

Roman Corcla danışarkən öz davranışını bir məhkəmə işi kimi nəzərdən keçirir: ittiham edən də, müdafiə edən də, hökm verən də özüdür. Sonda özünü bağışlamaq məsələsinə gəlir.

Mənim şərhim: Filmin ən ağır tərəfi budur — başqalarını müdafiə etməyi bacaran insan bir gün öz vicdanı qarşısında müdafiəsiz qalır.