“Roman J. Israel, Esq.” filmində ən təsirli qarşıdurma insanın inandığı dəyərlərlə öz istəkləri arasındadır. Aşağıdakı sitatları Azərbaycancaya tərcümə edirəm; izahlar isə mənim şərhimdir.
1. “Hər birimiz etdiyimiz ən pis əməldən daha artığıq.”Romanın insana baxışını ən yaxşı ifadə edən cümlədir. Bir səhv insanın bütün kimliyini müəyyən etməməlidir. Bu yanaşma məsuliyyəti aradan qaldırmır, amma dəyişmək və bağışlanmaq imkanını qoruyur.
2. “Nankorlar üçün mümkünsüzü etməkdən yorulmuşam.”Burada idealistin yorğunluğu danışır: illərlə başqaları üçün çalışırsan, amma öz ehtiyacların qarşılanmır. Məncə, təhlükəli dönüş insanın bu yorğunluqdan öz səhvlərinə haqq qazandırmaq üçün istifadə etməsidir: “Bu qədər yaxşılıq etmişəm, indi öz payımı götürə bilərəm.” Son cümlə sitat deyil, Romanın davranışına şərhimdir.
3. “Əsl düşmənlər çöldə deyil, içəridədir.”Romanın mübarizəsi öz daxilinə keçir. Ədalətsizliyi görmək bacarığı insanı şəxsi tamahından, incikliyindən və özünü aldatmaqdan avtomatik qorumur. İnsan başqalarının səhvlərini tanıyarkən özünə qarşı kor qala bilər.
Filmdən çıxardığım əsas yanaşmalar isə bunlardır — bunlar birbaşa sitat deyil:
Dürüstlük keçmiş xidmətlərin hesabına qorunmur. Dünən prinsipial olmağın bugünkü güzəştini doğru etmir.
Öz ehtiyaclarını daim boğmaq mənəvi yorğunluq yarada bilər. Yaxşılıq edərkən öz həyatını da yaşatmalısan.
Qanunu bilmək vicdanın yerini tutmur. İnsan hərəkətinə məntiqli izah tapa bilər, amma bu izah daxili narahatlığını aradan qaldırmaya bilər.
Özünü bağışlamaq səhvini qəbul etməyi tələb edir. Əks halda bağışlama asanlıqla bəhanəyə çevrilir.Mənim üçün filmin qoyduğu ən çətin sual budur:
Dəyərlərinə sadiqliyin sənə istədiyin həyatı verməyəndə, yenə də onları qoruyacaqsanmı?
WhatsApp-dan bizə yazın